نقش سیستم نوروآندوکرینی

سیستم آندوکرینی، واحد هاو و کیفیت پوسته تخم مرغ با افزایش سن پرنده چه تغییری می یابد؟

تولید مثل در پرندگان تحت کنترل نورون های GnRH-I مستقر در هیپوتالاموس می­ باشد. هیپوتالاموس بخشی از مغز است که وظیفه آن ادغام سیگنال ها و علایم محیط بیرون با محیط درون بدن می باشد. پژوهشگری بنام دان در سال 2013 بیان کرد که احتمالا علت وجود اختلاف در تداوم پیک در بین افراد مختلف یک گله ناشی از وجود تفاوت های ظریف در سیستم نوروآندوکرینی پرندگان باشد و همین امر ممکن است باعث شود که برخی از پرندگان تداوم پیک بیشتری در مقایسه با پرندگان دیگر داشته باشند. هورمون های استروژن و پروژسترون برای تحریک رشد و همچنین نگهداری و حفظ تخمدان سمت چپ پرندگان بسیار حیاتی هستند. این هورمون های جنسی استروئیدی توسط فولیکول های در حال توسعه تخمدانی و در زمان بلوغ جنسی در پاسخ به گنادوتروپین های هیپوفیزی LH و FSH تولید می شود. هورمون استروژن نقش مهمی را در شکل گیری و حفظ مغز استخوان های دراز در آغاز تخمگذاری دارد و با افزایش سن مرغ، نقش سلول های هیپوتلاموسی که این فرایند را کنترل میکنند کم رنگ­تر می شود که نتیجه آن کاهش وزن و کارایی اویدوکت یا لوله تخم­بر (و کاهش تولید با افزایش سن پرنده)  می­ باشد. در طول مدت تولید نیز اویدوکت ممکن است به دلیل کشیدگی و یا پارگی آسیب ببیند و یا دچار عفونت­های مختصری شود که نتیجه آن کاهش تحریک­پذیری اویدوکت خواهد بود. برای سالیان متوالی و طولانی، شرکت­های دخیل در اصلاح نژاد تلاش­های خود را بر رسیدن به تخم مرغ های سنگین (60 گرم) در پیک تولید و نگهداری وزن تخم مرغ در وزن مزبور و یا حول حوش 65.5 گرم در هفته 50 تولید متمرکز کرده بودند. فارغ از این موضوع، وزن تخم مرغ با افزایش سن پرنده فزونی می­یافت و کیفیت پوسته دچار کاهش می­شد. بنابراین می­بایستی از افزایش بیش از حد وزن تخم ­مرغ­ها جلوگیری شود چرا که حمل و نقل تخم­ مرغ­ های بزرگ با پوسته ضعیف مشکل می باشد. بنابراین برنامه های اصلاحی جدید بر این متمرکز است که وزن تخم ­مرغ تا حول و حوش هفته 90 تقریبا ثابت باقی بماند.
واحد هاو یک معیار استاندارد ارزشمند برای اندازه گیری کیفیت سفیده تخم مرغ می باشد. کورتیس و همکاران (2005) گزارش کردند که واحد هاو در طول دوره تخمگذاری از رقم متوسط 89.6 در ابتدای تولید یه رقم 68.8 تنزل پیدا کرد. نکته مهم این است که وراثت پذیری واحد هاو بین 0.21 تا 0.41 گزارش شده است و بنابراین انتظار می رود که از طریق اصلاح نژاد بتوان مقدار واحد هاو را در دوره­های طولانی ­تر تخمگذاری در حد مطلوبی حفظ کرد.
استحکام پوسته تخم مرغ یک موضوع مهم و حیاتی در برنامه­ های اصلاح نژادی می­باشد چرا که استحکام پوسته ضامن بقای تمامیت و کیفیت محتویات درونی تخم­ مرغ است. متاسفانه روش­های مختلفی برای اندازه گیری استحکام پوسته تخم­ مرغ استفاده می­شود. برخی از روش­های مکانیکی و مستقیم و عده­ ای از روش غیر مستقیم برای اندازه­ گیری استحکام پوسته تخم ­مرغ استفاده می­ کنند. با این وجود وراثت­ پذیری استحکام پوسته تخم مرغ 0.28 پیش ­بینی شده است که همین امر امیدواری­ هایی را برای حفظ کیفیت پوسته تخم مرغ در برنامه های اصلاحی با هدف افزایش طول عمر اقتصادی گله ­های تخمگذار فراهم کرده است. 

منبع:

Increasing persistency in lay and stabilising egg Bain, M.M, NYS, I and I.C. Dunn. 2016.Vol. 57, No. quality in longer laying cycles.What are the challenges? British Poultry Science.http://dx.doi.org/10.1080/00071668.2016.1161727 DOI:. 338–330,

(گروه تحقیق و توسعه کارخانه خوراک و مکمل سازی رضوان دانه تبریز)   

تاریخ ارسال: جمعه 30 شهريور 1397