کپک ها چه مشکلاتی در تغذیه دام و طیور ایجاد میکنند ؟

کپک ها قارچ های میکروسکوپیک هستند که روی بدن حیوانات و همچنین اندام گیاهان یافت می شوند. کپک ها و قارچ ها توانایی تولید اسپور را دارند و این اسپورها می توانند از طریق هوا، آب و حتی حشرات به گیاهان منتقل شوند.
زمانی که شرایط زندگی همچون نبودن مواد مغذی برای کپک ها سخت می شود، آنها اقدام به تولید اسپور می نمایند تا نسل خود را در برابر مشکلات ایجاد شده حفظ کنند.
در زمانی که شرایط برای این اسپورها مناسب باشند آنها میتوانند مجددا فعالیت زیستی خود را از سر بگیرند. این کپک ها از دو طریق باعث تحمیل هزینه به دامداران و مرغداران می شوند: اول اینکه کپک ها از مواد مغذی موجود در گیاهان و دانه های گیاهی تغذیه می کنند و ارزش خوراکی و همچنین خوش خوراکی آنها را کاهش می دهند و دوم اینکه باعث تولید سموم بسیار خطرناکی (مایکوتوکسین ها) می شوند که این سموم میتوانند عملکرد، سلامت و سیستم ایمنی حیوانات را به شدت تحت تاثیر قرار بدهند.
هر اسپور به هنگام فعالیت می تواند چندین نوع توکسین را تولید کند و زمانی که این توکسین ها در کنار یکدیگر قرار میگیرند می توانند تاثیرات مخرب تری را در مقایسه با زمانی که یک توکسین به تنهایی در خوراک وجود دارد بر جای بگذارند.
نکته جالب این است که برخی از گیاهان همچون ذرت میتوانند برخی از اسپورهای قارچی همچون فوزاریوم را از طریق سیستم ریشه ای خود جذب کرده و در دانه های خود ذخیره کنند و برخی از اسپورهای کپک ها همچون آسپرژِیلوس می تواند از طریق هوا منتشر شده و به محصولات گیاهی برسانند
نکته بسیار خطرناک قضیه این است که برخی از دانه های ذرت میتوانند بسیار سالم به نظر برسند و این در حالی است که منبع بسیار خطرناکی از اسپورهای کپک ها هستند.  
اسپورهای موجود در گیاهان تحت شرایط خاصی میتوانند به خوبی در روی گیاهان رشد کنند. برای اینکه کپک ها بتوانند رشد کنند می بایستی که مواد مغذی، دمای مناسب، رطوبت مناسب و اکسیژن در اختیار آنها قرار گیرد. برخی از کپک ها حتی در دمای 7 درجه سانتی گراد نیز رشد میکنند و این در حالی است که سایر کپک ها در دمای 15 تا 37 درجه به رشد خواهند کرد اما کپک ها در دمای حدودا 54 الی 55 درجه سانتی گراد (130 درجه فارنهایت) از بین می روند. در کل باید گفت که کپک ها در دمای بالاتر از 15/5 درجه سانتی گراد و در حضور رطوبت و pH  مناسب میتوانند رشد کرده و بر کیفیت خوراک تاثیر منفی بگذارند.
کپک ها علاوه بر اینکه باعث کاهش کیفیت خوراک و کاهش مواد مغذی قابل دسترس برای حیوان یا پرنده می شوند میتوانند باعث کلوخه شدن خوراک، کاهش خوش خوراکی و همچنین بروز مایکوزیس و مایکوتوکسیکوزیس، کاهش تولید شیر، گوشت، تخم مرغ  شوند که نتیجه آن کاهش تولید و بازده خوراک، بدتر شدن ضریب تبدیل خوراک، کاهش توان سیستم ایمنی و ضرر اقتصادی در صنعت دام و طیور شوند. همچنین مایکوتوکسین های تولید شده از کپک ها می توانند مقاوت پرنده در برابر ناهنجاری های متابولیک کاهش دهند.
منبع: برداشت آزاد از وب سایت http://www.probyn.com

                              (گروه تحقیق و توسعه کارخانه خوراک و مکمل سازی رضوان دانه تبریز)

تاریخ ارسال: سه شنبه 6 آذر 1397