چگونه کمبود فسفر می تواند دریافت و متابولیسم انرژی در حیوانات و پرندگان را تحت تاثیر قرار بدهد ؟

ما در این مقاله کوتاه می­خواهیم به اهمیت متعادل سازی فسفر در جیره حیوانات و پرندگان از دیدگاه بیوانرژی بپردازیم. می خواهیم بدانیم که چگونه کمبود عنصر فسفر می تواند منجر به اختلال در دریافت و متابولیسم انرژی شود :

یک) در اثر کمبود فسفر به احتمال زیاد پرنده و یا حیوان دچار مشکلات استخوانی و لنگش می شود. حیوانی که دچار لنگش است نمی تواند به مقدار کافی سرپا باشد و یا توانایی حیوان برای جستجوی خوراک کاهش می یابد. همچنین چنین حیوانی درجه اجتماعی خود را در گله از دست می دهد. بنابراین کمبود فسفر می تواند از طریق کاهش توانایی ایستایی و همچنین کاهش درجه اجتماعی منجر به کاهش دریافت خوراک شود و کاهش دریافت خوراک به معنای کاهش دریافت انرژی می باشد. 
دو) پژوهش ها نشان داده است که کمبود فسفر باعث کاهش اشتهای پرنده و حیوان می شود و کاهش اشتها باعث کاهش دریافت خوراک و دریافت انرژی می شود
سه) کمبود فسفر باعث کاهش ساخت مولکول های حامل انرژِی همچون ATP می شود در نتیجه نقل و انتقال انرژی به دلیل کمبود فسفر مختل می شود.
چهار) تمامی مواد مغذی هضم و جذب شده از جمله مونوساکاریدها و اسیدهای آمینه می بایستی که از غشای سلولی عبور کرده و وارد سلول شوند تا در مسیرهای متابولیسمی وارد شوند. بنابراین حفظ تمامیت و سیالیت غشای سلولی برای انتقال مواد هضم شده خوراک به درون سلول اهمیت بسیار زیادی دارد. نکته جالب آن است که بخش عمده ای از غشای سلولی از فسولیپیدها ساخته شده است و برای ساخت فسفولیپیدها فسفر مورد نیاز است. بنابراین کمبود فسفر میتواند در سیالیت غشا و انتقال مناسب مواد مغذی به درون سلول تاثیرگذار باشد.
پنج) تمامی فعالیت­های آنزیمی درون سلولی و داخل سیتوپلاسمی سلول، نیازمند یک pH مناسب سیتوپلاسمی است. به عبارت دیگر آنزیم­ها زمانی میتوانند به واکنش های بیوشیمایی درون سلول سرعت بدهند که pH محیط اطراف آنها مناسب باشد. نکته مهم آن است که عنصر فسفر بخش بسیار مهمی از تامپون یا بافر درون سلولی است که در متعادل سازی pH درون سلولی نقش بسیار مهمی دارد. بنابراین کمبود فسفر میتواند هزینه نگهداری pH درون سلولی را برای میکروارگانیسم افزایش دهد که نتیجه آن افزایش هزینه نگهداری سلول و بدتر شدن ضریب تبدیل خوراک است.
شش) نکته جالب توجه این است که ویتامین های گروه B که در متابولیسم درون سلولی و انرژی نقش دارند زمانی فعال می شوند که یک عامل فسفر به آنها متصل شود. بنابراین کمبود فسفر میتواند باعث کاهش فعال سازی ویتامین های گروه B و در نتیجه اختلال در مسیرهای متابولیسمی به دلیل عدم فعال شدن ویتامین ها شود.

منبع : برداست آزاد از کتاب اصول تغذیه و خوراک دام (ویلسون جی پاند و همکاران،2005)

                                     گروه تحقیق و توسعه تولیدی بازرگانی رضوان دانه تبریز

تاریخ ارسال: پنجشنبه 20 دي 1397