راه های پیشگیری از کانی بالیسم (قسمت اول )

کانی بالیسم یا ناهنجاری دگر خواری در ماکیان یک مشکل و عادت بسیار نامطلوب بوده که هزینه سنگینی را میتواند برای مرغدار تحمیل کند. مشکل مزبور نبایستی توسط مرغدار ساده انگاشته شود و بایستی تدابیر لازم برای پیشگیری و همچنین درمان آن اتخاذ شود. 
این عارضه می تواند در تمامی گونه های پرندگان و در تمامی سویه ها و در هر دو جنس نر و ماده مشاهده شود.  در حقیقت کانی بالیسم زمانی در گله روی می دهد که پرندگان به دلیل مدیریت ضعیف، تحت استرس و تنش قرار می گیرند. زمانی که پرندگان تحت استرس قرار می گیرند شروع به نوک زدن به پرها، تاج، انگشتان پا و کلواک همدیگر می کنند. زمانی که در اثر این نوک زدن ها زخم باز و خونریزی ایجاد شود، رفتار کانی بالیسم به سرعت در میان افراد گله منتشر خواهد شد.
اما زمانی که شما متوجه رفتار ناخوشایند کانی بالیسم در بین افراد گله شدید، می بایستی که به سرعت اقدام به بررسی شرایط موجود بکنید به طوریکه اگر شرایط از دسترس خارج شود در آن صورت هزینه تحمیل شده به شما سنگین خواهد بود.
در سطور زیر تعدادی از مسایل و نکاتی که باید مورد توجه قرار بدهید آورده شده است چراکه کانی بالیسم معمولا در صورت عدم رعایت یک یا چند مورد از نکات ذیل ایجاد می شود:

1) تراکم بیش از اندازه در واحد سطح:

برای هر قطعه جوجه در 2 هفته نخست پرورش سطحی معادل  023/0 متر مربع لازم است که این مقدار در سنین 3 تا 8 هفتگی، 8 تا 16 هفتگی و 17 هفتگی تا سن جابه جایی و کشتار به ترتیب 046/0 ، 09/0و 139/0 مترمربع به ازای هر پرنده خواهد بود.
البته لازم به توضیح است که برای پرندگان شکار شونده (game bird) همچون قرقاول می بایستی که دو برابر ارقام فوق در نظر گرفته شود به طوری که برای قرقاول از سن 12 هفتگی به بعد می بایستی که سطحی معادل 25 تا 30 فوت مربع (معادل3/2 تا 7/2 متر مربع) در نظر گرفته شود و یا اینکه وسایل سرگرمی و بازی لازم برای این پرنده تهیه شود تا پرندگان مبادرت به دگرخواری نکنند.

2) دمای زیاد: زمانی که پرندگان در دمای بیشتر از حد نیاز نگهداری می شوند به شدت مستعد کانی بالیسم خواهند بود. در دوره پرورش مطمن باشید که دمای مناسبی را برای پرندگان خود تامین کرده اید. پرندگان در نخستین روزهای پرورش به دمای معینی نیاز دارند که این دما با توجه به گونه، سویه و سن گله مادر متفاوت خواهد بود. به این نکته توجه کنید که دماسنج را در محل مناسب نصب کرده باشید به طوری که دمای بالای سر پرنده ملاک مدیریت خواهد بود. از دفترچه راهنما برای تنظیم دما استفاده کنید.

3) نور شدید: نور شدید و یا ساعات روشنایی بیش از نیاز باعث عصبانیت پرنده ها و شروع عارضه کانی بالیسم می شود. از لامپ های با توان بیش از 40 وات در سالن جوجه ها  استفاده نکنید. اگر از لامپ های بزرگ تر برای گرم کردن (بعنوان مادر مصنوعی) میخواهید استفاده کنید در آن صورت بهتر است که از لامپ هایی به رنگ قرمز و یا مادن قرمز (INFRARED LAMP) استفاده نمایید.
برای پرنده هایی با سن بیش از 12 هفته نیز از لامپ هایی با توان 15 تا 25 وات استفاده کنید که در بالای آبخوری و دانخوری نصب شده اند. همچنین حداکثر ساعات روشنایی برای پرنده های تخمگذار را نیز 16 ساعت لحاظ کنید. استفاده از نور مداوم می تواند برای پرنده ها تنش زا باشد.

4) کمبود دانخوری و آبخوری: این کمبود نیز میتواند باعث تنش و عصبانیت پرنده شود. اگر پرنده ها برای دسترسی به دانخوری و آب خوری با همدیگر نبرد کنند در آن صورت شاهد بروز کانی بالیسم در گله خواهیم شد. همچنین اگر دان مصرفی کفاف نیازهای پرنده را نکند شاهد بروز مشکل دگرخواری خواهیم بود.   

5) عدم تعادل یا بالانس مناسب جیره مصرفی: استفاده از جیره هایی با سطح انرژی زیاد و فیبر کم باعث برانگیختن پرنده ها خواهد شد. همچنین کمبود برخی از عناصر و مواد مغذی همچون سدیم و متیونین نیز میتواند باعث بروز مشکل دگرخواری شود. مطمن شوید که جیره مصرفی متناسب با سن، سطح تولید و سیه پرنده متعادل شده است.

منبع :

Clauer, P.J. 2009. Cannibalism: Preventation and Treatment. Virginia cooperative extention.


                                               (گروه تحقیق و توسعه شرکت تولیدی بازرگانی رضوان دانه تبریز)

 

تاریخ ارسال: سه شنبه 25 دي 1397