آشنایی با نقرس در گله های طیور

پرندگان مدرن و اصلاح شده امروزی، تغییرات و اصلاح های ژنتیکی متعددی را تحمل کرده اند تا بتوانند کارایی و بهره وری تولید گوشت و تخم مرغ خود را افزایش بدهند.
برای اینکه پرنده به حداکثر پتانسیل ژنتیکی خود دست یابد می بایستی که عوامل محیطی متنوعی همچون تغذیه، مدیریت و سلامت گله در حد بهینه باشد. خریداری پرنده هایی با پتانسیل ژنتیکی بالا، هرگز دارای سود اقتصادی نخواهد بود مگر اینکه موجودات فوق به حداکثر پتانسیل ژنتیکی خود دست پیدا کنند.
متاسفانه در طول فرایندهای اصلاح نژادی، بیشترین تکیه بر تولید گوشت و تخم مرغ بوده و توجهی بر سلامت بافت ها و اندام های مختلف پرنده نبوده است و لاجرم پرنده های مدرن امروزی مستعد ناهنجاری های متابولیکی مختلفی هستند.
کلیه های طیور، یکی از اندام های حیاتی مرغ می باشند که وظایف متابولیکی متنوعی همچون حفظ ترکیب شیمایی مایعات بدن، دفع برخی از متابولیت های سمی ، حفظ فشار و حجم خون و نگهداری از الکترولیت های بدن را بر عهده دارند. متاسفانه فعالیت طبیعی کلیه ها تحت تاثیر برخی از بیماری ها و ناهنجاری ها قرار می گیرد و یکی از ناهنجاری های متابولیکی مهم که کارکرد کلیه ها را تحت تاثیر قرار می دهد نقرس می باشد.
در پرندگان اسید اوریک محصول نهایی متابولیسم پورین و پروتیین می باشد. اسید اوریک در کبد تولید می شود اما از طریق کلیه دفع می شود. ادرار طیور به دلیل عدم وجود آنزیم اوریکاز در آنها و همچنین تمایل پرندگان برای حفظ آب بدن خود، به شکل نیمه جامد بوده که  حاوی اسید اوریک بوده که در محوطه کلواک با مدفوع مخلوط شده و به بیرون دفع می شود.
هرگونه اختلال در دفع اسید اوریک در پرندگان منجر به بروز نقرس در پرندگان خواهد شد. بنابراین نقرس در پرندگان میتواند به دلیل  تولید بیش از اندازه اسید اوریک در بدن (که بیش از توانایی دفعی کلیه باشد) و یا به علت ناتوانی کلیه در دفع اسید اوریک تولیدی در کبد ایجاد شود. مورد اخیر یعنی ناتوانی بافت کلیوی در دفع اسید اوریک عامل شایع و اصلی در بروز نقرس پرندگان می باشد، به طوری که باعث تجمع اسید اوریک در خون و مایعات بدن شده و زمنیه ساز تشکیل رسوبات در بافت های مختلف است. 
کاهش رشد و تلفات میتواند به دلیل سطوح بالای اسید اوریک در خون و یا به علت رسوب اسید اوریک در بافت های مختلف باشد که مورد اخیر باعث بروز آسیب مکانیکی در بافت ها و اختلال در عملکرد ارگان ها می شود.  با توجه به محل رسوب اسید اوریک در بدن طیور، نقرس پرندگان به دو گروه  به شرح زیر تقسیم می شود
نقرس احشایی: در این فرم از نقرس کریستال های سفید رنگ اسید اوریک در بافت ها احشایی همچون کلیه، کبد، قلب و روده رسوب می کند. نقرس احشایی فرم شایعی بوده و به کرات در طیور گزارش شده است. این نوع از نقرس میتواند تلفات شدید 15 تا 35 درصدی در گله ایجاد کند و در پرندگان جوان دیده می شود.  
نقرس مفصلی: در این شکل از نقرس، کریستال های اسید اوریک در مفاصل، لیگامنت ها و تاندون ها رسوب می کند و یک شکل مزمن از نقرس می باشد که به ندرت در پرندگان دیده می شود و در برخی از موارد ژنتیک پرنده در بروز آن موثر است.
در هر دو فرم نقرس رسوبات گچی سوزنی شکل که به " تافی" مشهورند در بافت ها قابل مشاهده اند (مشاهده میکروسکوپی) و سطح اسید اوریک خون به 44 میلی گرم در دسی لیتر می رسد که بیشتر از حد نرمال 5 الی 7 میلی گرم در دسی لیتر است.
علایم عمومی و غیر اختصاصسی نقرس در پرندگان شامل افسردگی، کاهش مصرف خوراک، پرهای ژولیده، لنگش، مدفوع آبکی و آنتریت روده می باشد. اما تشخیص و علایم اختصاصی بعد از کالبد گشایی و مشاهده رسوب اورات در مناطق ذکر شده پیشین میسر است. همچنین افزایش اندازه لوبول های کلیوی نیز قابل مشاهده می باشد.

                                 (گروه تحقیق و توسعه شرکت تولیدی بازرگانی رضوان دانه تبریز)

منبع:

http://www.thepoultrysite.com

 

تاریخ ارسال: دوشنبه 5 فروردين 1398